Geachte voorzitter, geachte raad,
Voor ons liggen de jaarstukken 2009 van de gemeente Vlaardingen. Vanavond wordt de gemeenteraad in de gelegenheid zijn controlerende functie uit te oefenen al voelt dat met de huidige stand van zaken wel een beetje als mosterd na de maaltijd. We kunnen namelijk niet anders dan constateren en accepteren dat de Algemene Reserve ruim 33 miljoen euro kleiner is geworden. Een deel van die mutatie is toe schrijven aan de creatie van nieuwe bestemmingsreserves maar tegelijkertijd constateert D66 Vlaardingen ook een toename van de schulden van de gemeente Vlaardingen met ruim 10 miljoen euro. Als wij zo meteen, als raad, instemmen met het bestemmen van het negatieve resultaat 2009 van 5 miljoen euro ten laste de Algemene Reserve dan zal deze Algemene Reserve van 64 miljoen euro op 31 december 2008 zijn teruggelopen naar 26 miljoen euro op 1 januari 2010.
Iets minder dan een jaar geleden stond ik hier, als insprekend burger, op dezelfde plaats voorafgaand aan de behandeling van de voorjaarsnota. Ik heb bij die gelegenheid uitgebreid stilgestaan bij de op stapel staande begrotingsvoorstellen. Ik citeer voor het gemak even uit eigen werk:
Er wordt fors meer geld gevraagd voor diverse programma-onderdelen dan in de lopende begroting is voorzien…
Tegelijkertijd wordt geconstateerd dat het risico bestaat dat de grondexploitaties ook fors kunnen tegenvallen. Zeker als de gemeente in het kader van de lokale aanpak van de crisis voornemens is om goedkoper grond uit te gaan geven. Met de genoemde bedragen zijn we er waarschijnlijk dus nog niet…
Waarom wordt daar niet nu al op geanticipeerd door terughoudend met de financiële ruimte van de gemeente om te gaan. Met deze voorstellen wordt er een te grote claim op de financiële toekomst van de stad Vlaardingen gelegd en de beleidsruimte van een nieuwe gemeenteraad per 2010 met nieuwe en ambitieuze ideeën ernstig beperkt…
En precies dat laatste, de beperking van de beleidsruimte van de nieuwe gemeenteraad, is blijkens deze jaarstukken daadwerkelijk nu aan de orde. De nieuwe raad en het nieuwe college zit met de gebakken peren terwijl een grotendeels “oud” college voor de gang van zaken verantwoordelijk kan worden gehouden. Onder andere VV2000 en de VVD zagen bij de voorjaarsnota 2009 de ernst van deze problematiek, en de urgentie daarvan, in hebben ook toen al aangedrongen op begrotingsdiscipline. De ontrekking van 8 miljoen euro aan de Algemene Reserve ten behoeve van de “Aanpak Lokale Recessie” werd echter zonder problemen door de raad geloodst terwijl zonneklaar was dat dit, naast een boekhoudkundige truuk, ook gewoon politiek correct opportunisme betrof.
We hadden dat schepje er toen helemaal niet bovenop hoeven doen. Als een gemeente in tijden van crisis gewoon geld blijft uitgeven, conform de lopende programma’s, is dat al heel wat en goed genoeg. En als we dan vervolgens in het huidige coalitie-akkoord en recentelijk ook in een persbericht mogen lezen dat we ongeveer dat zelfde bedrag van 8 à 10 miljoen euro ter versterking van het Eigen Vermogen vanaf 2010 weer aan de Algemene Reserve zal moeten worden toegevoegd dan is de cirkel weer rond. Alleen gaat het nu mogelijk wel ten koste van echte belangrijke programmawensen en prioriteiten op het gebied Onderwijs, Wonen en Werken, Welzijn en Leefbaarheid etc etc.
D66 Vlaardingen heeft overigens de eerste 6 miljoen euro ter versterking van de Algemene Reserve al gevonden. Die zijn namelijk nog over van deze Vlaardingse Aanpak Lokale Recessie. Als we zo door gaan staan die er namelijk nog ongebruikt als de recessie, en ik heb er bij de behandeling van de voorjaarsnota 2009 al voor gewaarschuwd, officieel voorbij is eind juni 2010. Stoppen dus met die Aanpak Lokale Recessie. Het op orde krijgen van de gemeentelijke financiën kan morgen al!
Aan alle majeure begrotingswijzigingen liggen uiteindelijk keurig netjes raadsbesluiten ten grondslag. Desondanks staat de gemeente Vlaardingen er financieel een stuk minder gunstig voor dan de gemeenteraadsleden bij de behandeling van de voorjaarsnota 2009 konden overzien en voor mogelijk hadden gehouden.
D66 Vlaardingen vraagt zich af of college en raad bij deze besluitvorming wel voldoende hebben kunnen overzien wat de consequenties van deze besluitvorming is geweest voor de lopende begroting, op en afbouw van reserves en de lopende meerjarenbegroting.
Om dit in de toekomst te voorkomen moeten Raad en College blijkbaar over meer informatie, inzicht en strakke kaders beschikken om de financiële consequenties van haar besluitvorming nog beter, in samenhang, te kunnen overzien.
Immers:
- Als de raad had geweten dat het toewijzen van 8 miljoen aan de bestemmingsreserve in het kader van de “Aanpak Lokale Recessie” tot de kwalificatie van de algemene reserve als “Hooguit Matig” had geleid dan was zij hier waarschijnlijk minder snel voor het collegevoorstel door de knieën gegaan.
- Als de raad bovendien had kunnen overzien dat het achterwege laten van een jaarlijkse storting vanuit de exploitatie naar de algemene reserve dit negatieve beeld nog verder zou versterken, naast het aantrekken van 10 miljoen euro extra vreemd vermogen, dan had de raad ook hier waarschijnlijk een kritischer houding aangenomen.
- Als de raad had geweten dat wij daar nu, direct en onomkeerbaar, de prijs voor betalen dan had de raad daar waarschijnlijk helemaal niet mee ingestemd.
Om dit in de toekomst te voorkomen dient D66 Vlaardingen samen met de Christen Unie twee moties in.
De eerste motie is gericht op het verbeteren van het inzicht in de consequenties van begrotingswijzigingen en de verbetering van de besluitvorming dienaangaande.
De tweede motie is gericht op het kaderen van de financiële ruimte met als doel dat begrotingswijzigingen altijd binnen de ruimte van de lopende (meerjaren) begroting moet worden gerealiseerd. Een Zalmnorm voor de gemeente Vlaardingen.
Dank voor uw aandacht
Peter Caljé
Gemeenteraadslid D66