Vlaardingers verwachten veel van hun gemeenteraad en hun gemeentebestuur. De gemeente Vlaardingen heeft een onafhankelijk onderzoek laten uitvoeren naar de bestuurskracht van het totale gemeentebestuur, de zogenaamde Bestuurskrachtmeting. Bij de methode van het onderzoek zelf kunnen vraagtekens worden geplaatst, maar in grote lijnen onderschrift D66 Vlaardingen de bevindingen.

 

De algemene conclusie van het onderzoek is dat het gemeentebestuur goed functioneert. Echter, er is ook een aantal belangrijke verbeterpunten geconstateerd. Ten eerste komt de gemeenteraad onvoldoende toe aan zijn rol als “opdrachtgever”. De gemeenteraad hoort de kaders te stellen, voor zover deze nog niet zijn bepaald door een hoger overheidsorgaan, die gelden voor het college van B&W en het ambtenarenapparaat, maar in de praktijk werkt dit momenteel anders. Ten tweede komt de controlerende rol van de raad niet uit te verf. De raad is verantwoordelijk voor het actief toezien op de uitvoering van plannen en projecten, maar komt daar onvoldoende aan toe. Een belangrijke oorzaak voor beide problemen is gelegen in het feit dat het gemeentebestuur verzuimt prioriteiten te stellen. D66 Vlaardingen wil hier verandering in brengen. De noodzaak hiervoor wordt nog eens versterkt door de verlaging van de bijdrage uit het gemeentefonds, waardoor er in zijn totaliteit minder geld beschikbaar is. Het laatste verbeterpunt uit het onderzoek is het zoeken van de strategische samenwerking met de gemeenten om ons heen.

 

Het debat in de gemeenteraad wordt, uitzonderingen daargelaten, door toehoorders als oppervlakkig en warrig ervaren. Zelden worden beleidsvoornemens kwalitatief verbeterd door de inbreng van alle gemeenteraadsfracties en zelden wordt er echt op hoofdlijnen inhoudelijk van gedachten gewisseld over elkaars standpunten. Commissievergaderingen zijn een podium voor politiek opportunisme in plaats van het verbeteren en verdiepen van beleidsvoornemens. Raadsvergaderingen verworden daarmee tot een formaliteit waarbij van echt debat, en dus van kwaliteit van besluitvorming, niet altijd sprake kan zijn.

 

Burgerparticipatie is inmiddels verworden tot een vorm van burger-knuffel-politiek. Met een onduidelijk mandaat wordt inwoners gevraagd om hun mening, om vervolgens, als het zo uitkomt, de uitslag naar eigen inzicht te interpreteren of naast zich neer te leggen. Hier wordt de suggestie gewekt dat men mag participeren terwijl het betreffende onderwerp weinig tot geen inspraak toelaat of het participatieproces zodanig slecht is ingericht, dat de participerende burger wel teleurgesteld moet worden.

 

D66 Vlaardingen onderschrijft een dualistisch bestuursmodel, ofwel een gemeentebestuur met een scheiding tussen de wetgevende (de gemeenteraad) en een uitvoerende macht (het college van B&W). Dit betekent dat de gemeenteraad als hoogste beleidsorgaan het College van Burgemeesters en Wethouders voortdurend kritisch én constructief toetst op een doeltreffende en efficiënte uitvoering van het door de raad vastgestelde beleidsprogramma. De raadsfracties die zich aan het collegeprogramma hebben verbonden moeten zich vanzelfsprekend houden aan de gemaakte afspraken. Dit betekent echter niet dat er niet in alle vrijheid en openheid met elkaar van gedachten moet worden gewisseld. Het dualisme als gemeentelijk bestuursmodel is alleen effectief, als alle raadsfracties, het college en de ambtelijke organisatie dit model vooral naar de geest van de wet toepassen, oftewel kiezen voor een strikte scheiding der machten. Daarom vindt D66 Vlaardingen dat binnen de gemeente Vlaardingen het dualisme moet worden aangescherpt. Dit kan als alle fracties zich onafhankelijker van het college van Burgemeester en Wethouders opstellen.

 

Mede gezien de economische ontwikkelingen is de vraag gerechtvaardigd welke zaken inwoners zelf kunnen oppakken om van Vlaardingen een prettige woon- en leefstad te maken. D66 Vlaardingen vindt dat de inwoners van Vlaardingen waar mogelijk zelf een bijdrage moeten leveren aan een leefbare stad en dat de gemeente er vooral is voor die zaken die beter collectief geregeld kunnen worden. De gemeente moet initiatieven van actieve inwoners aanmoedigen en zoveel mogelijk ondersteunen. Ze mag achter geen vraagbaak worden voor achteroverleunende “consumenten”.

 

Burgerparticipatie nemen we serieus. Allereerst door de burger alleen om zijn mening te vragen op beleidsterreinen die er werkelijk toe doen. Ten tweede door de burger dan ook echt te laten participeren en zijn of haar stem doorslaggevend te laten zijn in de besluitvorming. Dit is niet een aanzet tot een gemeentelijk referendum maar wel een oproep aan gemeente en politiek om de mening van de inwoners, als die wordt gevraagd, ook echt serieus te nemen. Ten slotte moet de gemeente de burger volwaardig laten participeren bij het oplossen van zijn of haar probleem en/of het realiseren van zijn of haar wensen. Wij geven de burger de ruimte en ondersteuning om samen met ons de directe problemen op de school, in een vereniging, binnen de buurt of wijk op te lossen. De burger is aan zet, de gemeente faciliteert.

Besturen vraagt om realiteitszin. Hoe graag ze het ook wil, het gemeentebestuur kan nu eenmaal niet aan alle wensen van belanghebbenden voldoen en zal prioriteiten moeten stellen. Dat wil zeggen heldere keuzes maken vanuit een gedragen meerjarenvisie. De gemeente Vlaardingen moet helder zijn en doet dat door ambitieuze, maar realistische doelen te stellen. Hierbij zijn wij niet alleen duidelijk over welke doelen worden nagestreefd, maar ook over wat we niet doen.

 

Het laatste, maar daarom niet minder belangrijke verbeterpunt betreft het verder professionaliseren van de ambtelijke organisatie. De beleidscyclus kan efficiënter en korter. Het beleid vertalen naar de praktijk kan beter en sneller. Dat moet ook want de praktijk is voor de inwoner van Vlaardingen het meest tastbaar en bruikbaar. Kwalitatief beleid, snellere besluitvorming en een verbeterde uitvoering kunnen niet zonder het maken van duidelijke politieke keuzes. Hier licht de uitdaging voor de gemeenteraad, hier ligt een prioriteit voor D66 Vlaardingen.